Pareto Analizi

Pareto analizi nedir?

Pareto analizi, "sebeplerin küçük bir kısmı sonuçların büyük kısmını oluşturur" ilkesine (80/20 kuralı) dayanır. Bir kalite probleminin nedenlerini ya da hata türlerini sıklığına göre sıralayıp kümülatif yüzdesini çizerek, üzerinde çalışıldığında en büyük etkiyi yaratacak "önemli az" sayıdaki kategoriyi bulmanızı sağlar. Sınırlı kaynakla en çok fayda sağlayacak yere odaklanmak için kullanılır.

Nasıl yapılır? (adım adım)

1. Bir problem türü için (ör. hata nedenleri, şikayet konuları) kategorileri ve her birinin adedini girin.
2. Araç, kategorileri otomatik olarak azalan sırada sıralar ve kümülatif yüzdeyi hesaplar.
3. Grafikte çubuklar adet, kırmızı çizgi kümülatif yüzdeyi gösterir.
4. Kümülatif yüzde %80'e ulaşana kadarki kategoriler "önemli az" olarak vurgulanır — önce bunlara odaklanın.

Örnek

Bir üretim hattında son ayki hata türleri: çizik 50, kırık 30, renk hatası 15, diğer 5 (toplam 100). Çizik ve kırık tek başına toplamın %80'ini oluşturur; bu ikisine odaklanan bir iyileştirme çalışması, dört kategoriye eşit kaynak ayırmaktan çok daha hızlı sonuç verir.

Sık yapılan hatalar

• Kategorileri çok ince ayırıp her birinin adedini düşürmek — bu gerçek "önemli az"ı gizler.
• Tek seferlik veriyle analiz yapıp zaman içindeki değişimi izlememek.
• %80 çizgisinin altındaki kategorileri tamamen göz ardı etmek; bunlar da zamanla büyüyebilir.
• Adetleri değil parasal etkiyi ölçmek gereken durumlarda yine de adet kullanmak.

Sık Sorulan Sorular