Balık Kılçığı (Ishikawa) Diyagramı

Balık kılçığı (Ishikawa) diyagramı nedir?

Balık kılçığı diyagramı (Ishikawa ya da neden-sonuç diyagramı olarak da bilinir), bir problemin olası köklerini altı ana kategoride (6M: İnsan, Makine, Metot, Malzeme, Ölçüm, Çevre) görsel olarak beyin fırtınası yapmak için kullanılır. Problem "balığın başında", her kategori bir "kılçık" olarak çizilir ve altına olası nedenler eklenir. Amaç, tek bir nedene odaklanmadan önce olabildiğince geniş bir olasılık listesi çıkarmaktır.

Nasıl kullanılır? (adım adım)

1. Problem kutusuna net bir problem tanımı yazın.
2. Her 6M kategorisi için ekiple beyin fırtınası yapıp olası nedenleri "Neden Ekle" ile girin.
3. Diyagram otomatik olarak güncellenir; her kategorinin altında girdiğiniz nedenler küçük çizgilerle görünür.
4. Diyagramı inceleyip en olası görünen 2-3 nedeni işaretleyin.
5. Bu nedenleri 5 Neden analiziyle derinleştirerek gerçek kök nedene inin.

Örnek

"Hat 2'de kalite düşüklüğü" probleminde Makine kategorisinde "kalibrasyon süresi geçmiş sensör", Metot kategorisinde "vardiya değişiminde kontrol adımı atlanıyor" gibi nedenler listelenebilir. Ekip bu listeye bakarak hangi nedenin en olası olduğuna karar verir ve oradan derinleşir.

Sık yapılan hatalar

• Beyin fırtınasını tek kişiyle yapmak — farklı departmanlardan (üretim, kalite, bakım) katılım genelde daha zengin bir neden listesi çıkarır.
• İlk akla gelen nedeni hemen "kök neden" ilan edip diğer kategorileri atlamak.
• Nedenleri çok genel yazmak ("insan hatası" gibi) — mümkün olduğunca somut olun.
• Diyagramı bir kere çizip bir daha güncellememek; yeni bilgi çıktıkça eklemeler yapın.

Sık Sorulan Sorular